ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਾਲ 2011 ਵਕਤ ਦੀ ਗਰਦਿਸ਼ 'ਚ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਰ•ੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਿੜ 'ਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਉੱਕਰੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਲਵਾ ਪੱਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਤੇਜੀ ਫੜੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਜੋੜੀ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਸੀ ਪ੍ਰੀਵਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿਆਸੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇੱਜਤ ਸੰਭਾਲ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਹੋਕਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਫਲ ਤਾਇਆ ਜੀ ਵਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਤਾਂ 2012 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੀ ਦੱਸਣਗੀਆਂ ਮਿਹਨਤ ਤਾਏ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੀ 'ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਓ ਯਾਤਰਾ' ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਹੋਏ। ਚੋਣਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਦੇਖਕੇ ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਨੇ ਸੰਗਤ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਦੇ ਗੇੜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੇਜੀ ਫੜੀ। ਬਾਦਲ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੂੰਹ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਵੀਨੂੰ ਬਾਦਲ ਵੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕੁੱਦੀ। ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਲੌਂਗੋਵਾਲ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਤੀਸਰੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵੀ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ਬਣੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ੰਿਸਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਵਰਿ•ਆਂ ਬੱਧੀ ਛੱਜ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਛੱਟਣ ਵਾਲੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਤਹਿਤ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਪਾਰਟੀ ਦਾ 'ਭੋਗ' ਪਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲੇ। ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਨਾਸੂਰ ਬਣਿਆ ਦਲਬਦਲੀ ਦਾ ਅਮਲ ਵੀ ਇਸ ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਕਈ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤਦੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਕਾਂਗਰਸੀ ਖੇਮੇ 'ਚ ਜਾ ਮਿਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨਬੱਧ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜੰਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਇਸ ਵਰ•ੇ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ਤੇ ਜਾ ਪੁੱਜੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਲੱਗੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਰਸੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ ਦੋ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲਿ•ਆਂ ਫਾਜਿਲਕਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਉਦੈ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਸੁਰਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਜਿਆਨੀ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮਰਨ ਵਰਤ ਚਰਚਿਤ ਰਿਹਾ।
ਸਾਲ 2011 ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਅਕਾਲੀ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲੋਂ ਈ. ਜੀ. ਐਸ. ਅਧਿਆਪਕਾ ਦੇ ਮਾਰੇ 'ਥੱਪੜ' ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਪੱਖ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੋਂ ਨਿੱਕਲਦੀ ਸਿਆਸੀ ਜਮੀਨ ਅਤੇ ਝੱਲਣੀ ਪਈ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣਿਆ। ਬੀ. ਜੇ. ਪੀ. ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਲੰਘੀ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੇ ਹਰ ਤਰ•ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਸੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਪਰ ਇਸ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹਤ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ। ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰ 2011 ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦੇ ਰਹੇ । ਕਰਜੇ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਏ ਕਿਸਾਨ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਵਰਗੇ ਦੁਖਦਾਈ ਅਮਲ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਖਮਾਂ ਦੀ ਮੱਲ•ਮ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ। ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਦਾ ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਬੀ. ਟੀ. ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਮਾਰਾ ਮਾਰੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਚਿੱਟਾ ਸੋਨਾ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਧਰਵਾਸ ਨਾ ਬਣਿਆ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦਿਖਾਏ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਮੀਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਪਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਧਾਈਆਂ ਪੈਟਰੋਲ ਤੇ ਡੀਜਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਨਾਗਵਲ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋਇਆ। ਡੇਂਗੂ ਵਰਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਰ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਾ ਵਰ•ਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਅਖਾੜਾ ਮਘਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਜਮੀਨੀ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਠੇ ਤੂਫਾਨ ਨੂੰ ਠੱਲਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਾਇਆ ਗਿਆ ਵਰਤਾਰਾ ਵੀ ਸਾਲ 2011 ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ 'ਚ ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਗੁਆਉਣੀ ਪਈ।
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪੰਜਾਬ ਭਰ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਬਿਜਲੀ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਮੁਆਫੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਬਕਾਏ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਮੁਫਤ ਬਿਜਲੀ ਸੁਵਿਧਾ ਆਦਿ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਲੜਾਈ ਰੱਖੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨਣੀਆਂ ਪਈਆਂ।
ਮੁਲਾਜਮ ਧਿਰਾਂ ਵੀ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨਣ ਲਈ ਡਟੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਂਜ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਦਲ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਦੇ ਹਲਕੇ ਲੰਬੀ ਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੰਤਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ। ਸਾਲ ਭਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਜੰਮ ਕੇ ਝੰਬਿਆ ਬਲਕਿ ਇਰਾਦਾ ਕਤਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਗੀਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਵੀ ਦਰਜ਼ ਕੀਤੇ। ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਕੀ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਮਰਨ ਵਰਤ ਤੇ ਬੈਠੇ ਏ. ਆਈ. ਈ. ਵਲੰਟੀਅਰ ਜੀਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਈ. ਜੀ. ਐਸ. ਵਲੰਟੀਅਰ ਵਰਿੰਦਰਪਾਲ ਕੌਰ ਨਾਲ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਬੀਬੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਦੇ ਸੰਗਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਜੱਗੋਂ ਤੇਰਵੀਂ ਵੀ 2011 ਦੇ ਲੇਖੇ ਲੱਗੇ। ਇਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਦੇ ਕਰੜੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮੁਖਾਲਫਤ ਵੀ ਝੱਲਣੀ ਪਈ।
ਸਾਲ 2011 ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਕਲਮਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕਈ ਗਲੇ ਦੇ ਧਨੀ ਇਸ ਜਹਾਨੋਂ ਤੁਰ ਗਏ। ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਦਾ ਅਸਹਿ ਵਿਛੋੜਾ ਵੀ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ। ਗਜਲ ਗਾਇਕ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਰੰਗ ਕਰਮੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਉਰਫ ਭਾਈ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰੁਖਸਤ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਕਲਾਤਮਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ।
