ਇਸ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਬੰਦੇ ਬਿਰਖ ਹੋ ਗਏ

ਬਠਿੰਡਾ, (ਅਸ਼ੋਕ ਵਰਮਾ)

ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮੁਬਾਰਕ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹੀਏ ਜੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ ਵੈਸੇ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦੇ ਅਸਲ ਹੱਕਦਾਰ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨਾਂ 'ਚ ਵੀ ਚਿਰਾਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘਟਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਜਾਜਪੁਰ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਰੀ ਉਮਰ 750 ਰੁਪਏ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਹੀ ਪੜਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਗੱਲ ਸਬਰ ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਸਬਰਾਂ ਦਾ ਬੰਨ ਟੁੱਟ ਜਾਏ ਤਾਂ ਹੱਦਾਂ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 35-40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਕੀ ਮਿਲਿਆ ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਹਰਾਮ ਹੋ ਗਈ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਉਸਦੇ ਹੁੱਜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਚਾਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਫੋਨ ਅਸਲੀ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਸਾਹ ਲਿਆ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹਿਆ ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਮੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਮਨਜੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪਈ ਮਾਇਆ ਨੇ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਮੀਰ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਇਸ ਮਿਸਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਤਾਂ ਇੰਜ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਮਾਨ ਕੱਲੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਕੋਲ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਉਮੀਦ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਖਬਰ ਤੋਂ ਬੇਖਬਰ ਹਨ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵੱਲ ਝਾਤੀ ਮਾਰਕੇ ਹਕੀਕਤ ਪਛਾਨਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਖਬਰ ਛਪੀ ਹੈ ਕਿ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੋਟੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਬਰ ਭਦੌੜਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਤਤਕਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਇੱਕ ਮੰਗਤਾ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਆਟਾ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਉਸ ਕੋਲ ਵਾਹਵਾ ਆਟਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਝੁੱਗੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਰਸਤੇ 'ਚੋਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਉਸਦੀ ਪੋਟਲੀ  ਖੋਹ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੁਰੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਇਸ 
ਤੋਂ ਪਾਰ ਕੋਈ ਸੀਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਰਜਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭੜੋਲੇ 'ਚ ਅੰਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਮੰਗਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੋਟਲੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਾਡਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਗੋਦੀ 'ਚ ਪਾਉਣ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਗਏ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਸਲਾ ਛੋਟਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪਾ ਕੇ ਜਰੂਰ ਸੋਚਣ ਕਸੂਰ ਨਵੀਂ ਪਨੀਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਹੈ ਉਹ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਬਲਕਿ ਜਿੰਦਾਬਾਦ-ਮੁਰਦਾਬਾਦ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਪੈ ਕੇ ਪੋਟਲੀਆਂ ਖੋਹਣ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਇਕੱਲੇ ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ 'ਚ ਖੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ  ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਜੂਨ ਕਿਵੇਂ ਸੁਧਰੇਗੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ  ਮਾਲਵਾ ਪੱਟੀ ਵਿਚਲੇ ਹਜਾਰਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪ੍ਰੀਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰ ਢਕਣ ਨੂੰ ਛੱਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹਰ 5 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪਲਾਟਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲਾਰੇ ਲਾਉਂਦੀਆਂ 
ਹਨ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਦਬੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਤੇ ਏਦਾਂ ਹੀ ਕਮਜੋਰ ਰਹੇ ਤਾਂ ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜਾਂ 'ਚ ਹੀ ਘਰ ਵੰਡਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਵੈਸੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਜੋ ਵੰਡ ਵੰਡਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਚੋਣ ਵਰ੍ਹੇ 'ਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜੱਗੋਂ ਤੇਰਵੀਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਰੋਇਆ ਪਰ ਉਸਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੌਕਰੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜ ਗਈ ਇਹ ਸੌਦਾ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਮਝੋ ਬਾਹਰ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਹੈਰਾਨ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕੇਹੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਜਿੰਦਗੀ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਭਾਈ ਰੂਪਾ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦਿਆਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝਦੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ   ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ  ਬਲਕਿ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਈ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਿਆ ਪਰ ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਇੱਕ ਹੱਲੇ ਢੇਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੈਂਸਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਭੀੜ ਘਟੀ ਨਹੀਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਰਵੇ ਤੇ ਅਟਕੀ ਪਈ ਹੈ ਕੋਈ ਇਹ ਦੱਸਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣਗੇ ਆਬਕਾਰੀ ਤੇ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਧਨਾਢ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲ ਫਸੇ ਪਏ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਟੇ ਖਾਤੇ ਪਾਉਣ ਵੇਲੇ ਭਾਫ ਨਹੀਂ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਹਾੜੀ ਸਾਉਣੀ ਦਬਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨਇੱਥੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਗਾਲ੍ਹੋ-ਗਾਲੀ ਹੋਈ ਜਾਣ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮਾਮੂਲੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੱਕ ਮੰਗਦਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਇਜ ਹੋ ਗਿਆ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਜਦ ਇੱਕ ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਲਕੇ ਗਿਆਰਾਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਹਿਲਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਫਸੋਸ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ  ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਇਜਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਆਮ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਹੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਜਦੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦੀਆ ਗੁੰਝਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸਮਝ ਜਾਏਗਾ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਪ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੋਟੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ ਬਿਰਧ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਗਤ ਦਰਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਹੱਥ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਪੇਟ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਬਲਕਿ ਬੋਹਲ  ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕਣਗੇ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਜਾਗ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਾਰੂ ਬਨਣਗੇ ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਸੰਭਲਣ, ਸੋਚਣ ਤੇ ਵਿਚਾਰਨ ਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਮੁਕਦਿਆਂ ਹੀ ਫੇਰ ਵੱਡੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਜੋੜਦੇ ਨੇਤਾ ਮਿਲਣੇ ਹਨ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸੀ ਅਖਾੜੇ 'ਚ ਉਹ ਵੀ ਆਉਣਗੇ ਜੋ 5 ਵਰ੍ਹੇ ਦੁਰਲੱਭ ਰਹੇ ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਬੰਦੇ ਬਿਰਖ ਹੋ ਗਏ